Rheoleiddio Diogelwch Tomennydd Glo yng Nghymru

Current project status

  • Initiation: Could include discussing scope and terms of reference with lead Government Department
  • Pre-consultation: Could include approaching interest groups and specialists, producing scoping and issues papers, finalising terms of project
  • Consultation: Likely to include consultation events and paper, making provisional proposals for comment
  • Policy development: Will include analysis of consultation responses. Could include further issues papers and consultation on draft Bill
  • Reported: Usually recommendations for law reform but can be advice to government, scoping report or other recommendations

Gwella’r fframwaith rheoliadol ar gyfer diogelwch tomennydd glo yng Nghymru

Lawrlwythwch y papur ymgynghori yma.

Lawrlwythwch crynodeb o’r papur ymgynghori yma

Click here to read the English version of this page.

Y broblem

Nid yw’r ddeddfwriaeth bresennol sy’n ymwneud a thomennydd glo yn delio’n effeithlon gyda’r rheolaeth o domennydd glo anweithredol. Mae hyn yn bwysig, am fod y tirlithriadau tomennydd glo digwyddodd yng Nghymru yn Chwefror 2020 yn dilyn Stormydd Ciara a Dennis yn dangos y peryglon posib mae tomennydd glo yn peri i gymdeithas a’r amgylchedd.

Ymddeddfwyd y ddeddfwriaeth gyfredol yn dilyn trychineb Aberfan yn 1966, pan lithrodd tomen lo ar ben ysgol gynradd, ac achosi marwolaethau 116 plant a 28 oedolyn. Fodd bynnag, mae’r ddeddfwriaeth yma yn ymwneud â chyfnod pan oedd diwydiant glo gweithredol, ac nid yw’n darparu fframwaith effeithlon ar gyfer rheoli tomennydd glo anweithredol yn yr unfed ganrif ar hugain. Yng Nghymru heddiw, mae ‘na oddeutu 2000 o domennydd glo anweithredol, gyda’r mwyafrif mewn perchnogaeth breifat.

Gyda’r rhagolwg o lawiad trymach fel canlyniad o newid hinsawdd, mae Llywodraeth Cymru wedi sefydlu Tasglu Diogelwch Tomennydd Glo i gyflawni rhaglen o waith i ddelio gyda  diogelwch o domenni glo yng Nghymru. Mae rhaglen y Tasglu yn cynnwys ymateb i bryderon diogelwch byr-dymor a chreu polisi hir-dymor i fynd i’r afael â gwaddol y tomennydd glo anweithredol. Bydd prosiect Comisiwn y Gyfraith yn rhedeg yn gyfochr â’r gwaith yma.

Y prosiect

Mae Llywodraeth Cymru wedi gofyn i Gomisiwn y Gyfraith i werthuso deddfwriaeth bresennol ac ystyried opsiynau ar gyfer deddfwriaeth newydd i sicrhau system reoleiddio gadarn, integredig ac ystyriol o’r dyfodol sy’n mabwysiadu dull unffurf ar gyfer arolygiad, cynhaliaeth a chadw cofnodion trwy gydol cylch bywyd pob tomen glo o greu i adawiad i waith adfer.

Ymgynghoriad

Mae’r papur ymgynghori, a cyhoeddwyd ar 9 Mehefin 2021, yn cynnwys ein canfyddiadau am y ffyrdd nid yw’r ddeddfwriaeth bresennol yn gweithio’n dda ac ein cynigion dros dro am fframwaith rheoliadol newydd ar gyfer tomennydd glo yng Nghymru. Mae’r fframwaith rheoliadol newydd yn ceisio hyrwyddo cysondeb y rheoliad o domennydd glo ar draws y wlad ac yn osgoi perygl trwy gyflwyno dull rhagweithiol hytrach na dulliau adweithiol. Mae’r fframwaith arfaethedig yn cynnwys cyflwyniad:

  • Un awdurdod goruchwylio fydd â dyletswydd i oruchwylio’r rheoliad o bob tomen anweithredol, sy’n gallu monitro pob tomen anweithredol a sicrhau cydymffurfiaeth gyda gofynion rheoleiddiol i safon gyson dros Gymru.
  • Cofrestr tomennydd, wedi’i ffurfio a chynnal gan yr awdurdod goruchwylio bydd yn cynnwys ystod eang o wybodaeth yn cynnwys risgiau bosib sy’n gysylltiedig gyda bob un o’r tomennydd anweithredol.
  • Archwiliadau o bob un tomen ar gyfer y pwrpas o greu asesiad risg a dylunio cynllun rheoli tomen. Mae posib i’r archwiliad gwmpasu’r risgiau posibl i gyd, yn cynnwys y risg o lithriadau tomennydd, ond hefyd llifogydd, llygredd ac unrhyw risgiau arall.
  • Ar gyfer y tomennydd glo sydd wedi eu dynodi yn risg uwch, cyfundrefn ddiogelwch uwch gyda mwy o gyfranogiad gan yr awdurdod goruchwylio i reoli’r tomen a lleihau’r posibilrwydd o ddigwyddiadau peryglus sylweddol.

Camau nesaf

Mae’r ymgynghoriad nawr wedi cau, ac mae’r tîm yn dadansoddi ymatebion. Byddwn yn cyhoeddi adroddiad terfynol gydag ein hargymhellion i Lywodraeth Cymru yn gynnar yn 2022.

Cysylltu

Os oes gennych unrhyw gwestiynau, allwch gysylltu â’r tîm trwy e-bostio: CoalTips@lawcommission.gov.uk

Documents and downloads

Project details

Area of law

Public law

Commissioner

Nicholas Paines QC