Rydym yn adolygu strwythur y tribiwnlysoedd datganoledig yng Nghymru, I greu system dribiwnlysoedd modern a hyblyg.

Lawrlwythwch y papur ymgynghori yma

Lawrlwythwch y crynodeb yma

Lawrlwythwch fersiwn Hawdd Ddarllen o’r crynodeb yma

Asesiad o’r Effaith ar y Gymraeg

Mae’r dudalen hon ar gael yn y Saesneg yma

Y broblem

Corff a ffurfir i ddatrys anghydfod ac i adolygu penderfyniadau cyrff cyhoeddus ydy tribiwnlys. Ond mae rheolau gweithredu a chyfundrefnau’r tribiwnlysoedd datganoledig yng Nghymru yn gymhleth ac anghyson, ac mewn rhai enghreifftiau, yn anaddas i’w defnyddio.

Datblygodd y rheolau a threfniadaethau sy’n rheoleiddio tribiwnlysoedd yng Nghymru ar hap, gan hanu o sawl darn gwahanol o ddeddfwriaeth.

Cafodd llawer o’r ddeddfwriaeth hynny ei ddatblygu arwahan i’r broses o ddatganoli, gan arwain at fylchau yn y ddeddfwriaeth.

Yn sgil Deddf Cymru 2017, mae sawl newid wedi eu gwneud i’r system, megis sefydlu Llywydd Tribiwnlysoedd Cymru, ac ehangu ar gymhwysedd y Senedd.

Ein hymgynghoriad

Yn ein Papur Ymgynghori, a gyhoeddwyd ar 16 Rhagfyr 2020, cyflwynwn sawl cynnig i ddiwygio’r tribiwnlysoedd datganoledig yng Nghymru, gan gynnwys:

  • Disodli’r system dribiwnlysoedd presennol gan sefydlu Tribiwnlys Haen-Gyntaf unedig, wedi ei ddyrannu’n siambrau i glywed achosion tebyg.
  • Dod a Thribiwnlys Prisio Cymru a’r paneli apelio gwaharddiadau ysgolion o fewn y Tribiwnlys Haen Gyntaf unedig.
  • Diwygio Uned Tribiwnlysoedd Cymru (rhan o Lywodraeth Cymru sydd, ar y funud, yn gweinyddu y rhan helaeth o’r tribiwnlysoedd datganoledig) i fod yn adran anweinidogaethol.
  • Safoni’r broses o apwyntio a diswyddo aelodau’r tribiwnlysoedd, a thrwy hynny ehangu ar rôl bresennol Llywydd Tribiwnlysoedd Cymru.
  • Safoni rheolau gweithredu’r holl dribiwnlysoedd, gan sefydlu Pwyllgor Gweithdrefnau Tribiwnlysoedd i sicrhau bod y rheolau gweithredu’n cael eu cynnal ac adolygu yn gyson.

Ein cylch gorchwyl

Tasg Comisiwn y Gyfraith ydy i lunio argymhellion i helpu siapio Bil Tribiwnlysoedd i Gymru, a fydd yn llunio a rheoleiddio system dribiwnlysoedd unedig i Gymru.

Fe fydd y gwaith yn edrych ar faterion megis:

  • Cwmpas system dribiwnlysoedd i Gymru
  • Rôl Llywydd Tribiwnlysoedd Cymru ac Uned Tribiwnlysoedd Cymru
  • Penodi a disgyblu barnwyr Tribiwnlysoedd ac aelodau eraill
  • Penodi arweinyddion barnwrol y tribiwnlysoedd.
  • Pwerau i wneud a safoni rheolau gweithdrefnol
  • Prosesau apeliadau
  • Prosesau cwynion
  • Gwarchod annibyniaeth farnwrol.

Ymateb i’r papur ymgynghori

Estynnwn wahoddiad i’r sawl a ddymuna i wneud, i gyflwyno eu barn ar y diwygiadau arfaethedig i’r tribiwnlysoedd datganoledig yng Nghymru.

Gellir defnyddio’r ffurflen yma i gyflwyno eich ymateb

Mae modd hefyd danfon unrhyw sylwadau:

Trwy e-bost at DevolvedTribunalsWales@lawcommission.gov.uk

Neu

Trwy’r post at Devolved Tribunals in Wales team, Law Commission, 1st Floor, 52 Queen Anne’s Gate, London, SW1H 9AG

Os ydych am yrru eich sylwadau trwy’r post, mi fyddwn yn ddiolchgar pe byddech chi yn gallu eu gyrru yn electroneg hefyd.

Digwyddiad ymgynghori

Rydym ni’n cynnal gweminar ar y cyd gyda Cyfraith Gyhoeddus Cymru ar y 24ain o Chwefror am 17.30 – 19.00.

Gallwch ganfod mwy a chofrestru yma.

Camau nesaf

Fe fydd yr ymgynghoriad yn cau ar 19 Mawrth 2021. Yn dilyn hynny, fe fyddwn yn dadansoddi’r holl ymatebion, cyn cyhoeddi ein hadroddiad terfynol yn yr Haf 2021.

Cysylltu

Cysylltwch ar e-bost trwy DevolvedTribunalsWales@lawcommission.gov.uk