Y broblem

Y Tribiwnlys yw’r corff sydd wedi ei greu i setlo anghydfod ac adolygu penderfyniadau cyrff cyhoeddus. Ond mae’r rheolau a gweithdrefnau ar gyfer tribiwnlysoedd datganoledig Cymru yn gymhleth ac anghyson, ac mewn rhai achosion, yn gwbl anaddas i’w gweithredu.

Mae’r rheolau a gweithdrefnau sy’n rheoli tribiwnlysoedd yng Nghymru wedi datblygu bob yn dipyn yn seiliedig ar ystod eang o ddeddfwriaeth.

Mae llawer o’r ddeddfwriaeth wedi datblygu y tu allan i’r broses ddatganoledig, sydd wedi arwain at fylchau yn y ddeddfwriaeth.

Er enghraifft nid yw’r newidiadau i Ddeddf Cymru 2017 wedi cael eu hystyried, sy’n cynnwys bodolaeth Llywydd Tribiwnlysoedd Cymru a chwmpas estynedig cymhwysedd y Senedd.

Y prosiect

Bydd Comisiwn y Gyfraith yn edrych ar argymhellion a fydd yn cael gwared â’r cymhlethdod ac yn helpu siapio Deddf Tribiwnlysoedd Cymru a gynllunnir i reoleiddio un system yn unig ar gyfer tribiwnlysoedd yng Nghymru.

Bydd y prosiect yn rhoi sylw i’r materion hyn:

  • cwmpas y system tribiwnlys yng Nghymru
  • rôl Llywydd Tribiwnlysoedd Cymru ac Uned Tribiwnlysoedd Cymru
  • penodi a disgyblu barnwyr tribiwnlys ynghyd ag aelodau eraill
  • penodi Llywyddion/Dirprwyon
  • y grym i greu a safoni rheolau trefniadol
  • prosesau apelio
  • prosesau cwynion
  • gwarchod annibyniaeth farnwrol

Y camau nesaf

Mae gwaith ar y prosiect eisoes wedi cychwyn. Rydym yn bwriadu cyhoeddi papur ymgynghorol yn hwyrach yn y flwyddyn, ac adroddiad terfynol erbyn haf 2021.

Cysylltu

Drwy e-bostio DevolvedTribunalsWales@lawcommission.gov.uk.